kalem

Bu çalışma, Orta Vadeli Programlar üzerinden Türkiye’de katılım finansın kamu politikaları içerisindeki gelişim seyrini incelemektedir. İlk dönemlerde ürün çeşitliliği, yaygınlaşma ve farkındalık ekseninde şekillenen hedeflerin; zamanla hukukî ve kurumsal altyapı, standartlar, danışma komitesi yapıları, katılım sigortacılığı, sermaye piyasaları, fintek, kalkınma ve yatırım bankacılığı ile banka dışı finansal kuruluşları kapsayan daha geniş bir politika alanına dönüştüğü görülmektedir. Böylece katılım finans, OVP’lerde tedricen belirli ürünlerin desteklendiği bir alandan, kendine mahsus kurumları, düzenleme araçları ve yönetişim mekanizmaları bulunan daha bütüncül bir finansal ekosistem tasavvuruna evrilmiştir.

Katılım finansın fıkhî ilke ve esaslara uygun biçimde yürütülmesi, yalnızca verilen fıkhî kararlarla değil; bu kararların kurumsal süreçlere aktarılması, uygulanması ve denetlenmesiyle mümkündür. Fıkhî yönetişim, bu süreci kuruluş içi, merkezî ve bağımsız denetim katmanları üzerinden kurumsallaştırırken, Katılım Finans Hukukunun fıkıh ile mer‘î hukuk arasında şekillenen normatif mimarisinin de temel unsurlarından birini oluşturmaktadır.

Türkiye’de katılım finans mevzuatının yaklaşık kırk yıllık gelişimini, farklı kurum ve hukuk alanlarına yayılan dağınık yapısını ve bu birikimin neden sistematik bir hukuk yaklaşımıyla ele alınması gerektiğini inceliyoruz. Yazı, mevcut normların yalnızca çoğaltılmasından ziyade kavramsal bütünlük, hukukî tutarlılık ve fıkhî uyum içinde birlikte yorumlanmasının önemini ortaya koymaktadır.

Katılım finans alanında oluşan ilmî, hukukî ve normatif birikimin ortak kavramlar, ilkeler ve hukukî meseleler etrafında bütüncül bir yapıya kavuşturulması ihtiyacı giderek belirginleşmektedir. Bu ihtiyaç, “Katılım Finans Hukuku”nun müstakil bir hukuk alanı olarak ele alınmasını gerekli kılmaktadır.